Suze Sanders laat stenen praten.

Dat er van de dichter Suze Sanders, waarvan al twee bundels met poëzie in het Drents waren verschenen bij de stichting Het Drentse Boek ( As langs de muren d'aovend slöp 1992 en Een zeum van locht 1996), nog eens een Nederlandstalige bundel uit zou komen is niet zo verwonderlijk. Het aantal Nederlandstalige gedichten van haar hand die opgenomen werden in het Drents Letterkundig tijdschrift Roet steeg gestaag. En ook in haar bijdrage aan diverse literaire bijeenkomsten kwam steeds meer Nederlands voor.

Nu is het dan zover, van Suze Sanders verscheen de bundel Alsof de steen spreekt waarin 43 Nederlandstalige gedichten staan. Uitgever is de stichting Het Drentse Boek en de bundel verscheen als deel 3 in de Turfreeks, een reeks die geopend werd met Missi Novgorod van Gerrit Krol en als tweede de roman Martin van Jelte van der Kooi.

De Turfreeks pretendeert een literaire reeks te zijn en staat open voor schrijvers die gericht zijn op het Drentse literaire klimaat. Bovendien moet het gaan om een Nederlandstalig debuut in de genoemde reeks.

Dat de titel van de nieuwe bundel iets met steen zou hebben, komt ook niet als een totale verrassing voor diegenen die Suze Sanders in haar poëzie wat hebben gevolgd.

Toen het tijdschrift ROET 15 jaar bestond verscheen er een jubileumnummer waarvoor een aantal schrijvers een zelfportret schreven. Toen, in de "veurzommer 1994" verscheen voor het eerst de bijdrage "Tussen Goes en Grunning" van Suze Sanders. Later zou ze datzelfde gedicht gebruiken als openingsgedicht in de bundel Een zeum van locht.

In de eerste strofe en een deel van de tweede strofe schrijft Sanders: "de letters die a'k op het waoter schreef/ verdwenen met het daolen van de zun/ gien woord wat ik toen opbewaoren kun/ gien zin die op de vloed weer bovendreef/....in stoefzaand legd' ik vaast wat mij beweug/maar ien vlaog wind verwèeide al mien taol." (einde citaat) Waar water en zand het af laten weten om vast te houden wat de dichter graag wil bewaren, dan is steen een soort logisch gevolg.

De steen in de bundel is te vinden in Noorwegen, om precies te zijn de Hardangervidda, een onmetelijke steenvlakte waarover hier en daar wat water loopt en waarop verder alleen mos groeit. Die tegenstelling tussen het zachte mos en de harde rots symboliseert ook de schijnbare tegenstelling die de dichter met de harde steen heeft. Want ondanks die hardheid laat de steen aan de dichter de kwetsbare kanten zien in regels als: "zij ondergaan en luisteren/ als water langs komt fluisteren" of sterker nog in een strofe als: ‘maar als ik hem lang koester/ voorzichtig aai/ hem voelen laat hoe zacht/ het bloed klopt in mijn palm/ dan zal heel traag zijn huid gaan gloeien/ en drinkt hij kalm mijn liefde uit."

De omslag van de bundel wordt aan de voorkant helemaal in beslag genomen door een foto, waarop de rotsen en het mos zich verweven. Een foto door de dichter zelf gemaakt tijdens een van haar bezoeken aan Hardangervidda. In een warm geel past de titel daar prima bij. Onder aan de pagina op een wat rustiger beeld staat in zacht wit de naam van de dichter vermeld.

Suze Sanders, pseudoniem van Albertien Klunder - Hof uit Groningen, werd in 1953 in Goes geboren. Zij woonde daarna in Rotterdam, Pijnakker, Oslo (een jaar) en Groningen. Daar studeerde zij Noors. Haar ouders zijn in Drenthe geboren en haar grootouders woonden in Grolloo en daar bracht zij vaak haar vakanties door. Dit maakt dat Suze Sanders drie talen actief beheerst: het Nederlands, het Drents en het Noors. Zij geeft nu ook Noorse les.

De keuze van de taal waarin ze haar gedichten schrijft is volgens haarzelf, vrij willekeurig. Als het is naar aanleiding van een gebeuren met een ander mens dan is vaak de taal waarin ze communiceert met die ander bepalend voor de taal waarin ze schrijft. De onderwerpen waarover ze schrijft bepalen dat in principe niet. Alles kan in elke taal worden gezegd. De taal is het middel dat de dichter gebruikt om zich uit te drukken, vergelijkbaar met wat verf is voor een schilder.

Taal wordt door iedereen gebruikt en het zou dus voor de hand liggen dat het een gemakkelijke materie was.
Niet voor Suze Sanders dus, maar al is de taal soms hard en onwrikbaar als steen, als rotsen, daardoor laat deze dichter zich niet uit het veld slaan. Zij gaat ermee aan het werk. Net zolang tot de steen naar haar zin spreekt.

Suze Sanders heeft op dit moment nog geen idee in welke taal haar volgende bundel geschreven gaat worden. Wat ze wel zeker weet is, dat het geen combinatie van twee talen zal zijn, bijvoorbeeld een deel in het Drents en een deel in het Nederlands.

Deze derde bundel van Suze Sanders is een aanwinst voor de Turfreeks en dus voor de stichting Het Drentse Boek. Het is ook een product waar Suze Sanders met tevredenheid naar kan kijken, zowel wat betreft de inhoud als de vormgeving. Het is te hopen dat het zijn weg naar de liefhebbers van literatuur zal weten te vinden.